A+ A A-

Ασθένειες/Προβλήματα

Παιδί και Πυρετός - Πότε Είναι Επικίνδυνος

Ο πυρετός είναι μια λέξη που δημιουργεί πανικό και φόβο σε όλους μας, ειδικά στους γονείς όταν πρόκειται για το παιδί τους.

Πρόκειται για τη φυσιολογική αμυντική απόκριση του σώματος σε κάποιον ενοχλητικό παράγοντα.

Προκαλείται συνήθως από κάποιο ιό ή μικρόβιο που εισέρχεται στο αίμα μας, με αποτέλεσμα την άνοδο της θερμοκρασίας του ανθρώπινου σώματος πάνω από το φυσιολογικό.

Ο «θερμοστάτης» του σώματος βρίσκεται σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται υποθάλαμος.

Παιδί και Πυρετός Πότε είναι Επικίνδυνος

Ο πυρετός δίνει σήμα συναγερμού σε όλα τα κύτταρα του αμυντικού συστήματος να λειτουργήσουν πιο εντατικά στην προσπάθεια να διώξουν τον ενοχλητικό παράγοντα.

Είναι μια από τις ενδείξεις ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει στο σώμα και με αυτό τον τρόπο ανταποκρίνεται ο οργανισμός.

Το μικρόβιο καταστρέφεται πιο εύκολα σε υψηλές θερμοκρασίες, επομένως έως έναν βαθμό ο πυρετός είναι χρήσιμος για τον οργανισμό μας.

Άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν πυρετό στα μωρά-παιδιά εκτός από κάποιο ιό ή κάποιο μικρόβιο, μπορεί να είναι ένα εμβόλιο, ένα φάρμακο, αυτοάνοσα νοσήματα, ηλίαση ή θερμοπληξία, μια συναισθηματική αναστάτωση, ή το γεγονός ότι τους φοράμε πολλά ρούχα.

Φυσιολογική Θερμοκρασία των Παιδιών

Η φυσιολογική θερμοκρασία είναι παράγοντας πολλών πραγμάτων, οι οποίοι καθορίζονται από την ηλικία, τη δραστηριότητα και την ώρα της ημέρας.

Τα νεογνά και τα βρέφη τείνουν να έχουν υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τα νήπια και τα μεγαλύτερα παιδιά.

Η θερμοκρασία είναι υψηλή αργά το απόγευμα και χαμηλή νωρίς το πρωί.

Κάθε παιδί έχει το δικό του «θερμοστάτη» που ρυθμίζει τη θερμοκρασία του.

Η φυσιολογική θερμοκρασία στο σώμα του παιδιού είναι 36,6οC με 37,3οC.

Όταν λέμε δέκατα εννοούμε τη θερμοκρασία μεταξύ 37,4οC έως 37,9οC.

Πάνω από 38οC το παιδί έχει πυρετό.

Τρόποι Θερμομέτρησης 

Υπάρχουν τέσσερις τρόποι θερμομέτρησης του παιδιού: Μέτρηση από τη μασχάλη, από τον πρωκτό, από το στόμα και από το αυτί.

Η θερμομέτρηση στο παιδί πρέπει πάντα να γίνεται από την ίδια θέση και είναι σωστό να ενημερώνουμε τον γιατρό για τη θέση που θερμομετρούμε.

Η καλύτερη θέση να θερμομετρήσουμε το παιδί είναι από τη μεμβράνη του σώματος, δηλαδή τον πρωκτό, το στόμα, το αυτί.

Εάν παίρνουμε τη θερμοκρασία από τη μασχάλη πρέπει να προσθέτουμε 0,4οC στην τιμή που βρίσκουμε.

Στην Ελλάδα τα συνήθη μέρη που μετρούμε τη θερμοκρασία σώματος είναι η μασχάλη και ο πρωκτός.

Ένα άλλο σύνηθες φαινόμενο που επικρατεί είναι η αίσθηση του πυρετού αγγίζοντας το παιδί με το χέρι ή με το πρόσωπο μας στο μέτωπο, το οποίο δεν είναι σωστό και ακριβές.

Υπάρχει περίπτωση το παιδί να φαίνεται πολύ άρρωστο και η θερμοκρασία μασχάλης να μην είναι υψηλή.

Σε αυτή την περίπτωση επιβεβαιώνουμε με μέτρηση θερμοκρασίας στο στόμα ή στον πρωκτό.

Πυρετό έχουμε όταν:

• η θερμοκρασία του ορθού είναι υψηλότερη του 38οC,

• η θερμοκρασία στόματος πάνω από 37,8οC,

• η θερμοκρασία μασχάλης πάνω από 37,2οC και 37,6οC,

• η θερμοκρασία στόματος πάνω από 37,8οC.

Είδη Θερμομέτρων

Τα θερμόμετρα είναι ηλεκτρονικά και κλασσικά.

Ηλεκτρονικά:

• Ψηφιακό θερμόμετρο (απλό ηλεκτρονικό)

• Ηλεκτρονικό θερμόμετρο αυτιού

• Ψηφιακό θερμόμετρο μετώπου

Για να είναι πιο αξιόπιστη η μέτρηση στα ηλεκτρονικά θερμόμετρα χρειάζεται να γίνονται τρεις μετρήσεις και να κρατάμε την τελευταία, αφού πρώτα έχουμε ζεστάνει το θερμόμετρο στο χέρι μας.

Κλασικά:

• Θερμόμετρα υδραργύρου

• Κλινικά θερμόμετρα γαλλίου

Τα θερμόμετρα υδραργύρου έχουν πλέον καταργηθεί από το εμπόριο λόγω της επικινδυνότητάς τους.

Παιδί και Πυρετός Πότε είναι Επικίνδυνος 2

Τρόποι Αντιμετώπισης

Ο πυρετός από μόνος του δεν είναι επικίνδυνος όπως πιστεύουμε.

Οι γονείς λανθασμένα πιστεύουν ότι μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλική βλάβη, εκτός εάν είναι πάνω από 41οC.

Επικίνδυνη είναι η αιτία που μπορεί να προκαλέσει τον πυρετό και πρέπει να εντοπίζεται με τη βοήθεια του παιδιάτρου.

Να θυμόμαστε πάντα ότι, ο πυρετός είναι άμυνα και κινητοποιεί αμυντικούς μηχανισμούς του οργανισμού.

Στα νεογέννητα και στα βρέφη κάτω των έξι μηνών, πυρετός πάνω από 38οC που δεν σχετίζεται με εμβολιασμό, χρήζει άμεσης ιατρικής εξέτασης και αντιμετωπίζεται ως σοβαρό σύμπτωμα μέχρι να αποδειχτεί το αντίθετο.

Σε περίπτωση που ο πυρετός οφείλεται σε ίωση, δεν ανησυχούμε ιδιαίτερα, αλλά τον παρακολουθούμε με χρήση αντιπυρετικών όπως είναι η παρακεταμόλη και η ιβουπροφαίνη.

Η αντιπυρετική αγωγή γίνεται πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού μας για τη σωστή δοσολογία και για όσο χρόνο το παιδί την έχει πραγματική ανάγκη.

Αρκετές φορές οι πυρετοί είναι ανθιστάμενοι στα αντιπυρετικά ή αργεί η έναρξη της δράσης τους.

Συμπληρωματικοί τρόποι που βοηθάνε στην πτώση θερμοκρασίας είναι οι κομπρέσες, το χλιαρό μπάνιο 36,00C με 37,00C (εφόσον το παιδί δεν έχει ρίγος και δεν κρυώνει), η ελαφριά ένδυση και άφθονα υγρά.

Πυρετικοί Σπασμοί

Μια κοινή και χωρίς επιπτώσεις παρενέργεια του πυρετού που αφορά παιδιά 6 μηνών έως 6 χρονών είναι οι πυρετικοί σπασμοί (παροξυσμός).

Είναι κάτι που συμβαίνει στο πρώτο 24ωρο του πυρετού και κατά την άνοδό του.

Πρόκειται για μία ανωριμότητα του εγκεφάλου να ανεχθεί τον πυρετό.

Το παιδί φέρεται παράξενα, δεν επικοινωνεί (απώλεια συνείδησης), τα άκρα του συσπώνται και χαλαρώνουν διαδοχικά, μπορεί να είναι μόνο σφιγμένο ή εντελώς χαλαρό, επιπλέον τα μάτια μπορεί να είναι γυρισμένα προς ένα σημείο και το χρώμα του παιδιού να είναι περίεργα σκούρο (κυάνωση).

Μετά την κρίση το παιδί συνήθως πέφτει σε βαθύ ύπνο.

Παρόλο που δεν είναι επικίνδυνο είναι αρκετά τρομακτικό για τους γονείς και για όσους το αντιμετωπίσουν για πρώτη φορά.

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε, είναι να παραμείνουμε ψύχραιμοι και να απομακρύνουμε από κοντά του αντικείμενα που μπορεί να το τραυματίσουν.

Οι πυρετικοί σπασμοί δεν προκαλούν επιληψία.

Παιδιά μικρότερα του έτους, τη στιγμή του πρώτου επεισοδίου πυρετικών σπασμών, έχουν 50% πιθανότητα να επαναλάβουν το επεισόδιο, ενώ παιδιά άνω του ενός έτους έχουν 30% πιθανότητα.

Επιπλέον 90% των παιδιών αυτών που περνούν ένα χρόνο χωρίς επεισόδιο μάλλον έχουν ξεπεράσει αυτή την ευαισθησία.

Κλείνοντας να τονίσουμε ξανά ότι ο πυρετός είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, που μας ενημερώνει και μας οδηγεί να βρούμε την πραγματική αιτία ύπαρξης του προβλήματος, σύμφωνα πάντα με τη βοήθεια των ειδικών.

Δεν χρειάζεται πανικός και άγχος, αλλά έγκαιρη παρατήρηση του φαινομένου και σωστή και ψύχραιμη αντιμετώπιση με τις συμβουλές του γιατρού.

Αριστείδης Κούνας, Φαρμακοποιός, Ξηροπήγαδο Αρκαδίας

 

Οι Συχνές Παιδικές Ασθένειες

Μαζί με το κρύο και τις βροχές, τον χειμώνα αρχίζουν να εμφανίζονται και οι πρώτες παιδικές ασθένειες.

Με αφορμή την επιδημία της ιλαράς που έχει ξεσπάσει και στη χώρα μας, παρακάτω θα δούμε τις συχνότερες παιδικές ασθένειες, ώστε οι γονείς να είναι ενημερωμένοι, να γνωρίζουν τα συμπτώματα, τους τρόπους μετάδοσης και αν χρειαστεί, να απευθυνθούν άμεσα στον παιδίατρο.

Οι Συχνές Παιδικές Ασθένειες

Ιλαρά

Η ιλαρά είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική λοίμωξη που προκαλεί εξανθήματα.

Αρχικά εμφανίζονται στο στόμα, στη συνέχεια στο πρόσωπο, πίσω από τα αυτιά και τελικά σε όλο το σώμα.

Επιπλέον, εμφανίζεται πυρετός, βήχας, συνάχι και επιπεφυκίτιδα.

Οι ενήλικες, σε αντίθεση με τα παιδιά, εκδηλώνουν τη νόσο πιο βαριά.

Οι επιπλοκές που δημιουργεί μπορεί να είναι πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, τύφλωση, ηπατίτιδα, ενώ ενεργοποιείται η φυματίωση.

Δυστυχώς, ειδική θεραπεία ενάντια στον ιό της ιλαράς δεν υπάρχει.

Αντιμετώπιση

Οι γονείς πρέπει να φροντίσουν τον εμβολιασμό των παιδιών τους και να αγνοήσουν τα αντιεμβολιαστικά κινήματα που παραπληροφορούν την κοινή γνώμη.

Το εμβόλιο είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόληψης που αντιμετωπίζει μία επιδημία και με το οποίο το παιδί αποκτά ισόβια ανοσία.

Σε περιόδους έξαρσης, πρέπει να δίνεται προσοχή σε αυτούς που δεν έχουν εμβολιαστεί και είναι άρρωστοι, ενώ οι κλειστοί χώροι καλό είναι να αερίζονται τακτικά.

Οι γονείς να επισημάνουν στα παιδιά να πλένουν τα χέρια συχνά και σχολαστικά.

Αμυγδαλίτιδα

Η αμυγδαλίτιδα είναι η συχνότερη μικροβιακή νόσος που συναντάται στις ηλικίες 5 έως 15 ετών και εμφανίζεται συνήθως στο τέλος του φθινοπώρου, τον χειμώνα και νωρίς την άνοιξη.

Εάν το παιδί παραπονεθεί για πόνο στον λαιμό και τον φάρυγγα, πυρετό, διογκωμένους λεμφαδένες και πρησμένες ή πυώδεις αμυγδαλές, πρέπει να επισκεφτείτε άμεσα τον παιδίατρο.

Αντιμετώπιση

Ο γιατρός είναι ο πλέον αρμόδιος να προτείνει το φάρμακο που θα χορηγηθεί, με σκοπό να προλάβει τις επιπλοκές και τη μετάδοση του μικροβίου σε άλλα παιδάκια.

Ειδικά εάν πρόκειται για αντιβιοτικό, οι ώρες που θα χορηγηθεί είναι καθορισμένες και οι ημέρες που θα ληφθεί η αγωγή πρέπει να τηρηθούν με αυστηρότητα.

Πολλοί ασθενείς όταν δουν ότι εξαφανίζονται τα συμπτώματα διακόπτουν την αντιβιοτική θεραπεία, με αποτέλεσμα να μην καταπολεμάται πλήρως το μικρόβιο, να αποκτά αντοχή και να επανεμφανίζεται ισχυρότερο.

Η μετάδοση του μικροβίου μπορεί να συμβεί σε άλλους μέχρι και 3 εβδομάδες αργότερα, ακόμη και εάν κάποιος δεν παρουσιάζει συμπτώματα.

Προσοχή χρειάζεται στο να μην έρθει σε επαφή κάποιος με το σάλιο ή τις εκκρίσεις από τη μύτη κάποιου μολυσμένου ατόμου.

Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα που θεωρούνται ύποπτα, καλό είναι να μην καταναλώνονται.

Και εδώ μεγάλη σημασία έχει ο τακτικός αερισμός του χώρου και το συχνό πλύσιμο των χεριών.

Ωτίτιδα

Η ωτίτιδα ταλαιπωρεί πολλά παιδιά, ιδιαίτερα τον χειμώνα.

Οι αλλεργίες και το κοινό κρυολόγημα προκαλούν συσσώρευση υγρού πίσω από το τύμπανο και δημιουργούν την μέση ωτίτιδα.

Πολλά παιδιά δεν κοιμούνται καλά ή ανεβάζουν πυρετό. Επιπλέον, μπορεί να πονάει το αυτί και η ακοή να εμφανίζεται μειωμένη.

Αντιμετώπιση

Όταν ο πυρετός είναι μέχρι 39o C, χωρίς να υπάρχουν άλλα συμπτώματα ή ιατρικά προβλήματα, είναι καλύτερα το παιδί να μείνει στο σπίτι για περαιτέρω παρακολούθηση.

Όταν η κατάσταση δεν βελτιωθεί ή παρατηρηθεί κάποια επιδείνωση, ο γιατρός είναι αναγκαίος.

Στην περίπτωση που χορηγηθεί αντιβιοτικό, όπως τονίστηκε, πρέπει να γίνεται λήψη στις καθορισμένες ώρες και να ολοκληρώνεται πλήρως η αγωγή.

Ένα άτομο δεν μπορεί να κολλήσει ωτίτιδα από κάποιο άλλο άτομο, ένα κρυολόγημα όμως που μπορεί να εξαπλωθεί σε έναν παιδικό σταθμό μπορεί να προκαλέσει σε κάποια παιδιά ωτίτιδα.

Οι Συχνές Παιδικές Ασθένειες 2

Κρυολόγημα

Το κρυολόγημα οφείλεται σε περισσότερους από 200 ιούς και μπορεί να προσβάλει ένα άτομο 2 με 3 φορές τον χρόνο.

Τα συμπτώματα είναι ήπια και ξεκινούν λίγες ημέρες αφού το άτομο προσβληθεί από τον ιό.

Δεν θα πρέπει να μπερδεύουμε το κοινό κρυολόγημα με τη γρίπη, στην οποία τα συμπτώματα είναι έντονα και οι επιπλοκές, όπως πνευμονία, ιγμορίτιδα ή ωτίτιδα μπορεί να εμφανιστούν.

Το κρυολόγημα αρχίζει με φτέρνισμα, καταρροή και πονόλαιμο. Ακολουθεί το μπούκωμα, ο πονοκέφαλος και η αδιαθεσία.

Πυρετός και ρίγη σπάνια παρατηρούνται.

Τα συμπτώματα είναι πιο έντονα την 3η με 4η ημέρα, αλλά ο βήχας και τα ρινικά συμπτώματα πιθανόν να επιμένουν για 7-10 ημέρες.

Αντιμετώπιση

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για το κρυολόγημα, ενώ ο γιατρός θα προτείνει σκευάσματα που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των ενοχλητικών συμπτωμάτων, όπως αντιπυρετικά, αποσυμφορητικά ή και αντιεμετικά.

Τα αντιβιοτικά, σε καμία περίπτωση, δεν είναι αποτελεσματικά.

Γρίπη

Η γρίπη ξεκινά απότομα με ρίγη, πυρετό, συνάχι, ξηρό βήχα, έντονο πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους.

Ο πυρετός, που μπορεί να φτάσει έως τους 41ο C, εκδηλώνεται μέσα στις πρώτες 12 ώρες από την έναρξη της νόσου και διαρκεί για 3-4 ημέρες.

Κατά τη διάρκεια της τρίτης ημέρας, τα αρχικά συμπτώματα υποχωρούν και δίνουν τη θέση τους σε συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως φαρυγγίτιδα, λαρυγγίτιδα και βρογχίτιδα.

Μετά από συμβουλή γιατρού μπορούν θα χορηγηθούν αντιϊκά, για να προληφθούν οι επιπλοκές.

Σε κάθε περίπτωση συνιστάται ξεκούραση και λήψη πολλών υγρών.

Η Συμβουλή του Φαρμακοποιού

Για να μειώσετε τη μεταφορά των ιών αυτών, θα πρέπει τα παιδιά να εκπαιδευτούν:

• να καλύπτουν το στόμα και τη μύτη τους με ένα χαρτομάντιλο όταν βήχουν ή φτερνίζονται,

• να πλένουν τακτικά τα χέρια τους,

• να μην πιάνουν τα μάτια, τα αυτιά και τη μύτη τους όταν αγγίζουν διάφορες επιφάνειες.

Για την καλύτερη προφύλαξη του παιδιού σας, συζητείστε με τον παιδίατρο σας το αντιγριπικό εμβόλιο.

Αλέξανδρος Αγγέλου, Φαρμακοποιός με μεταπτυχιακό στη Βιομηχανική Φαρμακευτική

Αντιβιοτικά και Παιδιά

Τα Αντιβιοτικά είναι πολύτιμα όπλα για την αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων.

Όπως σε όλες τις θεραπείες έτσι και στα αντιβιοτικά πρέπει να γίνεται γνωστή από τους Επαγγελματίες Υγείας η ορθή χρήση τους έτσι ώστε να επιφέρουν τα βέλτιστα αποτελέσματα.

Συχνά γίνονται λάθη σχετικά με την διάρκεια θεραπείας και τη δοσολογία διότι, ειδικά τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιούνται ως αυτοθεραπεία, με αποτέλεσμα να γίνεται αλόγιστη χρήση.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα μικροβιακής αντοχής, ενώ είναι πρώτη στη συνολική κατανάλωση αντιμικροβιακών παραγόντων.

Αντιβιοτικά και Παιδιά

Εάν ο ασθενής πάσχει από μια ιογενή λοίμωξη, όπως η γρίπη, η βρογχίτιδα, η ωτίτιδα κτλ. τα αντιβιοτικά δεν θα θεραπεύσουν την λοίμωξη, δεν θα εμποδίσουν την εξάπλωση της αρρώστιας.

Η αντιβίωση δεν θα βοηθήσει εσάς ή το παιδί σας να αισθανθείτε καλύτερα, διότι μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αντοχής των βακτηρίων.

Η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά είναι η αντίσταση ενός μικροοργανισμού σε ένα αντιβιοτικό φάρμακο που ήταν αρχικά αποτελεσματικό για τη θεραπεία λοιμώξεων που προκλήθηκαν από αυτό το μικροοργανισμό.

Η εξέλιξη των ανθεκτικών στελεχών είναι ένα φυσικό φαινόμενο που συμβαίνει όταν οι μικροοργανισμοί οι ίδιοι αναπτύσσουν μηχανισμούς, έτσι ώστε να προσαρμοστούν στο νέο οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί.

Η αντοχή αυτή είναι αποτέλεσμα πολλαπλών βιοχημικών διεργασιών μεταξύ των βακτηρίων τα οποία μεταλλάσουν το DNA τους ή αποκτούν εξωγενές γενετικό υλικό από άλλα βακτήρια ήδη ανθεκτικά ή αδρανοποιούν τα αντιβιοτικά μέσω ένζυμων που παράγουν.

Η ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών μπορεί να περιορίσει την αντοχή η οποία δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο για τον πάσχοντα, αλλά και για το περιβάλλον του, καθώς οι οικείοι του αποικίζονται από το ίδιο παθογόνο και έχουν αυξημένες πιθανότητες να νοσήσουν εξαιτίας αυτού.

Γι’ αυτό προτείνεται να μην χορηγούνται αντιβιοτικά χωρίς την συμβουλή γιατρού.

Αν ο γιατρός σας δεν σας χορηγήσει αντιβιοτικά δεν αμφισβητεί το ότι είστε άρρωστοι, απλώς κρίνει ότι τα αντιβιοτικά δεν είναι απαραίτητα στη δική σας περίπτωση.

Όταν όμως η χορήγηση αντιβιοτικών κρίνεται απαραίτητη, θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι οδηγίες δοσολογίας και διάρκειας της αγωγής σας.

Χρειάζεται προσοχή ώστε να μην παραλείπονται δόσεις και κυρίως να ολοκληρώνεται η διάρκεια αγωγής.

Αντιβιοτικά και Παιδιά

Σαν Αυτοθεραπεία για να βοηθήσετε τον οργανισμό σας να ξεπεράσει την ίωση πιο γρήγορα αυτό που πρέπει να κάνετε είναι να ενυδατώνεστε συνεχώς, να ξεκουραστείτε, να χρησιμοποιήσετε κάποιο ρινικό σπρέι για την συμφόρηση του άνω αναπνευστικού και κάποια καραμέλα ή σπρέυ ή διάλυμα για τον πόνο στο λαιμό.

Πολύ αποτελεσματικά και είναι επίσης και τα σκευάσματα που περιέχουν εχινάκεια, βιταμίνη C, πρόπολη ή ψευδάργυρο, τα οποία ενισχύουν την φυσική άμυνα του οργανισμού και τον βοηθούν στην πρόληψη και στην καταπολέμηση των λοιμώξεων.

Ο Φαρμακοποιός σας μπορεί να σας ενημερώσει για τα διάφορα σκευάσματα που υπάρχουν στο Φαρμακείο και να σας χορηγήσει το κατάλληλο για την δική σας περίπτωση.

Άννα Μαρία Χοσάδα, Φαρμακοποιός

Η Ρινοφαρυγγίτιδα στα Παιδιά

«Το μωρό μου είναι κρυωμένο και δυσκολεύομαι να το ταΐσω με το μπιμπερό!»

«Το μωρό μου είναι 5 μηνών και εδώ και δύο μέρες έχει βουλωμένη μύτη.»

Η ρινοφαρυγγίτιδα είναι μια ιογενής λοίμωξη, διαδεδομένη κυρίως σε βρέφη και μικρά παιδιά.

Εκδηλώνεται με ρινική καταρροή και απόφραξη. Μετά από δύο ημέρες οι ρινικές εκκρίσεις γίνονται παχύρευστες και συχνά βλεννοπυώδεις.

Συχνά συνοδεύεται από πυρετό, μέχρι 38,5°C, για 4 ημέρες το πολύ, πονόλαιμο, βήχα, δυσφαγία (ειδικά στα βρέφη), αλλαγές στη συμπεριφορά και διαταραχές του ύπνου.

Η Ρινοφαρυγγίτιδα στα Παιδιά

Μια απλή ρινοφαρυγγίτιδα υποχωρεί χωρίς θεραπεία σε 7 έως 10 ημέρες.

Η ρινοφαρυγγίτιδα σε παιδιά ηλικίας κάτω των 3 μηνών χρειάζεται οπωσδήποτε ιατρική παρακολούθηση, ειδικά εάν το παιδί παρουσιάσει πυρετό.

Μετά από 2-3 ημέρες, οι ρινικές εκκρίσεις γίνονται παχύρευστες και συχνά βλεννοπυώδεις.

Τα συμπτώματα αυτά είναι συνήθη και δεν πρέπει να μας οδηγούν στο συμπέρασμα επιγενούς λοίμωξης με μικροβιακό παράγοντα και κατ’ επέκταση στη χορήγηση αντιβιοτικού.

Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου είναι απαραίτητη η ιατρική παρακολούθηση, όπως:

υψηλός πυρετός (από 38,5°C), που διαρκεί περισσότερο από 48 ώρες

• πόνος στο φάρυγγα με δυσφαγία

• ωταλγία, ωτόρροια

• πυώδης επιπεφυκίτιδα, οίδημα βλεφάρου

• ιγμορίτιδα και κεφαλαλγίες

• δύσπνοια

• διαταραχές του πεπτικού συστήματος (διάρροια, έμετος, ανορεξία)

Θεραπεία

Η θεραπεία είναι συμπτωματική και έχει ως στόχο να διευκολύνει την αναπνοή και την πρόληψη δευτερογενών λοιμώξεων.

Η αποσυμφόρηση του ρινοφάρυγγα είναι το ουσιαστικό βήμα της θεραπείας.

Η απομάκρυνση της ξηρής βλέννας από τη μύτη του μωρού διευκολύνει την αναπνοή του και προλαμβάνει την επιδείνωση της υγείας του από λοιμώξεις.

Πλύσεις με Φυσιολογικό Ορό

Οι πλύσεις της ρινικής κοιλότητας με φυσιολογικό ορό ρευστοποιούν τις βλέννες και έτσι απομακρύνονται ευκολότερα, αφού υγραίνονται οι μεμβράνες, που έχουν δημιουργηθεί από τη ρινική συμφόρηση.

Πλύσεις με Ισότονο Διάλυμα Θαλασσινού Νερού

Η περιεκτικότητα του φυσικού θαλασσινού νερού σε μεταλλικά άλατα, όπως ασβέστιο, μαγνήσιο και θειικά άλατα, καθώς επίσης και σε ιχνοστοιχεία, όπως χαλκός και σίδηρος, προσφέρει προστασία από τις λοιμώξεις.

Παράλληλα, ιχνοστοιχεία, όπως το μαγγάνιο, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο, που επίσης περιέχονται στο θαλασσινό νερό, ελαττώνουν τη ρινική συμφόρηση.

Τα σκευάσματα λοιπόν για ρινικές πλύσεις με φυσικό, ισότονο (ή υπέρτονο) θαλασσινό νερό, μη διαλυμένο και αποστειρωμένο, πλεονεκτούν έναντι του φυσιολογικού ορού.

Με τη χρήση τους καθαρίζεται βαθιά ο ρινικός βλεννογόνος, ρευστοποιείται η βλέννα και απομακρύνεται ευκολότερα, ανανεώνοντας τα κύτταρα του βλεννογόνου.

Πλύσεις με Υπέρτονο Διάλυμα Θαλασσινού Νερού

Το υπέρτονο διάλυμα θαλασσινού νερού έχει περισσότερη συγκέντρωση σε NaCl (2,2%) από ότι ένα ισότονο διάλυμα (0,9%).

Όταν λοιπόν έρθει σε επαφή με το ρινικό βλεννογόνο θα προκαλέσει έκκριση νερού με φυσικό τρόπο λόγω της ώσμωσης και επομένως θα διαλύσει την παχύρευστη βλέννα που έχει συγκεντρωθεί στο βλεννογόνο.

Κάποιος μικρός ερεθισμός (τσούξιμο) μπορεί να εμφανιστεί στην αρχή της εφαρμογής.

Το υπέρτονο θαλασσινό νερό ενδείκνυται για:

• προληπτική και θεραπευτική αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας

• ρινίτιδα άλλης αιτιολογίας

• άλλες Ω.Ρ.Λ. παθήσεις

Οδηγίες Χρήσης Ρινικού Διαλύματος

• Γείρετε το κεφάλι του μωρού στη μια πλευρά για να αποτρέψετε την κάθοδο του ρινικού διαλύματος στο λαιμό.

•Βάλτε το ρινικό διάλυμα (με σπρέι ή αμπούλα) στο πάνω ρουθούνι του παιδιού.

Ανασηκώστε το κεφάλι για να επιτρέψετε στο βλεννώδες υγρό να τρέξει έξω και στη συνέχεια σκουπίστε το πλεόνασμα.

• Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία στο άλλο ρουθούνι.

Επειδή ωστόσο πολλά παιδιά δεν είναι και τόσο συνεργάσιµα στον καθαρισμό της μύτης τους συστήνουμε τους ρινικούς αποφρακτήρες για βρέφη, εύχρηστες συσκευές που εφαρμόζουν τέλεια στα βρεφικά ρουθουνάκια και οδηγούν σε εύκολο, γρήγορο και ανώδυνο καθαρισµό από τις ρινικές εκκρίσεις.

Η Ρινοφαρυγγίτιδα στα Παιδιά 2

Συμβουλές

• Σε περίπτωση πυρετού, ελαφρύνετε το παιδί από ρούχα και σκεπάσματα και φροντίστε να λαμβάνει αρκετά υγρά.

• Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στο περιβάλλον, το οποίο πρέπει να είναι απαλλαγμένο από σκόνη.

Επίσης, οι καπνιστές γονείς πρέπει οπωσδήποτε να αποφεύγουν να καπνίζουν στο εσωτερικό του σπιτιού.

Τόσο η σκόνη, όσο και ο καπνός του τσιγάρου αποτελούν αιτιολογικούς παράγοντες για τον εποικισμό από παθογόνους μικροοργανισμούς.

• Αερίστε καλά το χώρο καθημερινά ώστε να αποφευχθεί η μετάδοση αερογενώς από τα παιδιά στους γονείς και σε άλλα άτομα του οικογενειακού περιβάλλοντος.

Το ποσοστό δευτερογενούς μετάδοσης των ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος στα άλλα μέλη της οικογένειας πλησιάζει το 30%.

• Ελέγξτε τη θερμοκρασία (18 ° C το μέγιστο) και την υγρασία (80-90 %) του χώρου, χρησιμοποιώντας υγραντήρες ή απλά ένα βρεγμένο πανί πάνω σε ένα σώμα καλοριφέρ.

• Μοιράστε τα γεύματα του μωρού σε περισσότερα και καθαρίστε τη μυτούλα του πριν το ταΐσετε ώστε να αναπνέει καλύτερα από τη μύτη και να μη χρησιμοποιεί το στόμα για να ανασάνει.

Πέννυ Λαζογεώργου, Φαρμακοποιός, MSc

Παιδί και Εμβόλια

Ο εμβολιασμός είναι μια δύσκολη στιγμή που συνήθως προκαλεί πόνο στο παιδί και ανησυχία στους γονείς.

Η αλήθεια είναι ότι κυκλοφορούν διάφοροι μύθοι για τα εμβόλια και πολλοί είναι αυτοί που θα σας πουν ότι «τα εμβόλια δεν είναι απαραίτητα» ή ότι «τα εμβόλια δεν είναι ασφαλή».

Η δική μας άποψη είναι ότι τα εμβόλια είναι μια από τις μεγαλύτερες κατακτήσεις τις ιατρικής επιστήμης.

Τι Είναι τα Εμβόλια

Τα εμβόλια είναι ανοσογόνες ουσίες (αντιγόνα), δηλαδή εξασθενημένα ή νεκρά μικρόβια ή ιοί ή τμήμα (πρωτεΐνη) του μικροβίου ή του ιού, ακίνδυνα για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Οι ουσίες αυτές είναι ικανές να διεγείρουν τον ανοσολογικό μηχανισμό του οργανισμού για παραγωγή ειδικών αντισωμάτων που κατευθύνονται εναντίον συγκεκριμένου λοιμογόνου παράγοντα, από τον οποίο έχει παρασκευασθεί το εμβόλιο.

Είναι δηλαδή η μίμηση της φυσικής λοίμωξης, χωρίς το εμβολιασμένο άτομο να νοσήσει ή να παρουσιάσει σοβαρές αντιδράσεις.

Πιο πρακτικά, θα λέγαμε ότι το άτομο που εμβολιάστηκε έχει αντισώματα για οποιοδήποτε συγκεκριμένο νόσημα από το οποίο παρασκευάστηκε το εμβόλιο.

Έτσι, δεν θα αρρωστήσει σε περίπτωση που έρθει σε επαφή με άλλον άνθρωπο που πάσχει από το συγκεκριμένο νόσημα.

Ο σκοπός των εμβολιασμών είναι η εξάλειψη ή ο περιορισμός σε μεγάλο βαθμό λοιμωδών νοσημάτων, όπως και η πρόληψη από ορισμένες μορφές καρκίνου.

Νοσήματα που στο παρελθόν ήταν θανατηφόρα, όπως η ευλογιά, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, η μηνιγγίτιδα, η ιλαρά, η πολιομυελίτιδα, κ.ά., αποτελούν πλέον ιστορική γνώση για τις αναπτυγμένες χώρες, όπου υπάρχει πολύ υψηλό ποσοστό εμβολιαστικής κάλυψης (μεγαλύτερο από 90%), κατά την βρεφική και παιδική ηλικία.

Παιδί και Εμβόλια

Στις αναπτυσσόμενες χώρες περίπου 3,5 εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή δεν έχουν εμβολιαστεί.

Η ανοσολογική κάλυψη των εμβολίων είναι πολύ υψηλή, αλλά κανένα εμβόλιο δεν είναι 100% ασφαλές και αποτελεσματικό.

Οι εμβολιασμοί μαζί με την παροχή καθαρού πόσιμου νερού, αποτελούν ένα απλό οικονομικό και ασφαλές όπλο για τα νοσήματα που ταλαιπωρούν την ανθρωπότητα από αιώνες.

Ποια τα Οφέλη από τα Εμβόλια

Τα εμβόλια δεν ωφελούν μόνο το εμβολιασμένο άτομο, προσφέρουν σε ολόκληρο το κοινωνικό σύνολο:

• Ανοσία για πολλά μεταδοτικά νοσήματα,

• Πρόληψη για ορισμένες μορφές καρκίνου,

• Πρόληψη για τις επιδημίες,

• Πρόληψη του θανάτου από λοιμώδη νοσήματα, 

• Μείωση των ιατρικών επισκέψεων και του κόστους νοσηλείας,

• Βελτίωση της ποιότητας ζωής της οικογένειας και

• Βελτίωση της παραγωγικότητας.

Ποιά Είναι η Κατάλληλη Ηλικία Εμβολιασμού

Η ανοσοποίηση ενός ατόμου πρέπει να γίνεται στη μικρότερη δυνατή ηλικία για να προλαμβάνεται η νόσος, όπως και οι επιπλοκές της.

Η κατάλληλη ηλικία εμβολιασμού έναντι συγκεκριμένου νοσήματος επιλέγεται να γίνεται:

• Στη μικρότερη ηλικία στην οποία μπορεί να εμφανιστεί συχνότερα η συγκεκριμένη νόσος,

• Στην ηλικία με την καλύτερη ανοσολογική απάντηση (ανάπτυξη αντισωμάτων) και

• Στην παρουσία ή απουσία μητρικών αντισωμάτων.

Σε ό,τι αφορά την απόδοση του εμβολίου, πρέπει να τονίσουμε ότι η μέγιστη απόδοση του εμβολίου καθορίζεται από τρεις παράγοντες: τη φύση του αντιγόνου του εμβολίου, την ηλικία του εμβολιαζόμενου και την ανοσιακή κατάσταση του εμβολιαζόμενου.

Πολλά εμβόλια μπορούν να χορηγηθούν ταυτόχρονα με διαφορετική σύριγγα και σε διαφορετικό σημείο στο σώμα, χωρίς να επηρεάζεται η αντισωματική απάντηση και χωρίς να αυξάνονται οι ανεπιθύμητες ενέργειες.

Πρέπει όμως να τηρούνται τα απαραίτητα μεσοδιαστήματα μεταξύ των δόσεων.

Είναι πολύ σημαντικό να συμπληρώνονται οι απαραίτητες δόσεις στην κατάλληλη ηλικία.

Να σημειώσουμε ότι υπάρχει και η συνδυασμένη ανάμειξη στην ίδια σύριγγα, δηλαδή περισσότερα από ένα εμβόλια.

Αυτά είναι τα πολυδύναμα εμβόλια (4δύναμα, 5δύναμα ή 6δύναμα), τα οποία διευκολύνουν την ταυτόχρονη ανοσοποίηση με πολλά αντιγόνα και λιγότερες ενέσεις.

Τα πρόωρα και μικρά βρέφη πρέπει να εμβολιάζονται όπως και τα τελειόμηνα βρέφη στην κατάλληλη ηλικία έναρξης των εμβολιασμών.

Θα πρέπει οι γονείς να τηρούν το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών και να μην παραλείπουν τις απαραίτητες δόσεις.

Τι Γίνεται αν το Παιδί Χάσει μια Δόση

Γενικότερα, δεν πρέπει να υπάρχει καθυστέρηση ή παράλειψη εμβολίου για κανένα παιδί.

Εάν τα μεσοδιαστήματα μεταξύ των δόσεων είναι μεγαλύτερα από τα προτεινόμενα, δεν πρέπει να επαναλαμβάνονται οι δόσεις.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου δεν μειώνεται, η καθυστέρηση ενός εμβολιασμού δεν ακυρώνει την ισχύ των προηγούμενων δόσεων του ίδιου εμβολίου.

Στην περίπτωση αυτή ο εμβολιασμός συνεχίζεται από τη δόση που σταμάτησε και ολοκληρώνεται κανονικά, ανεξάρτητα από το διάστημα που μεσολαβεί μέχρι τη συμπλήρωση του αριθμού των δόσεων.

Πότε Πρέπει να Αποφεύγεται ο Εμβολιασμός

Αντίθετα με ό,τι πιστεύει πολύ κόσμος, κάποιες καταστάσεις δεν αποτελούν αντενδείξεις εμβολιασμού όπως:

• Η ήπια νόσηση,

• Η χορήγηση αντιβιοτικών, 

• Ένα πρόωρο ή μικρό σε βάρος βρέφος,

• Η τοπική αντίδραση σε προηγούμενη δόση,

• Ο θηλασμός,

• Η πρόσφατη ασθένεια από λοιμώδες νόσημα,

• Η ύπαρξη ατομικού ή οικογενειακού ιστορικού αλλεργικών καταστάσεων και

• Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού επιληψίας.

Ωστόσο, ο εμβολιασμός πρέπει να αναβάλλεται κατά τη διάρκεια ασθένειας από οξεία εμπύρετα νοσήματα, όπως και στα άτομα που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (εκτός από το εμβόλιο κατά της γρίπης).

Επίσης, τα εμβόλια από ζώντες εξασθενημένου ιούς ή μικρόβια αντενδείκνυται σε άτομα με συγγενή ή επίκτητη διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος.

Σημειώστε, ότι ένα παιδί που παρουσίασε σοβαρή αλλεργική αντίδραση σε προηγούμενη δόση εμβολίου, δεν πρέπει να επαναλάβει τον εμβολιασμό.

Μύθοι και Αλήθειες για τα Εμβόλια

Μύθος είναι ότι τα εμβόλια περιέχουν υδραργυρικά παράγωγα (Thimerosal)

Η αλήθεια είναι ότι το παράγωγο αυτό χρησιμοποιείται ως συντηρητικό, αλλά από τα εμβόλια έχει αφαιρεθεί σε βαθμό που δεν είναι ανιχνεύσιμο.

Μύθος είναι ότι το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β προκαλεί σκλήρυνση κατά πλάκας.

Η αλήθεια είναι ότι ουδέποτε αποδείχθηκε ότι η σκλήρυνση κατά πλάκας μπορεί να οφείλεται στο εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β.

Μύθος είναι ότι το εμβόλιο κατά του κοκίτη προκαλεί εγκεφαλίτιδα, αιφνίδιο θάνατο, βρεφικούς σπασμούς και σύνδρομο Reye (μια ασθένεια που προσβάλει όλα τα όργανα του σώματος, αλλά βλάπτει ιδιαίτερα το ήπαρ και τον εγκέφαλο).

Αλήθεια είναι ότι το εμβόλιο αυτό είχε κατηγορηθεί παλαιότερα, όταν ήταν ολοκυτταρικό (περιείχε κύτταρα).

Εδώ και αρκετά χρόνια όμως είναι ακυτταρικό.

Μύθος είναι ότι το εμβόλιο κατά της ιλαράς προκαλεί μαθησιακές δυσκολίες ή αυτισμό.

Η αλήθεια είναι ότι ένας γιατρός δημοσίευσε αυτήν την πληροφορία σε έγκυρο μεγάλο ιατρικό περιοδικό.

Μετά από ανασκόπηση μελετών ασφαλείας, αποδείχτηκε ότι η πληροφορία ήταν λάθος (είχε ψεύτικα στοιχεία), με αποτέλεσμα να του αφαιρεθεί η άδεια και το πτυχίο της ιατρικής.

Μύθος είναι ότι τα παιδιά πρέπει να εμβολιάζονται σε μεγάλη ηλικία για να μην βλάπτεται το ανοσοποιητικό τους σύστημα που είναι ανώριμο.

Αλήθεια είναι ότι το βρέφος των δύο μηνών έχει ένα αναπτυγμένο ανοσοποιητικό σύστημα που μπορεί να επεξεργάζεται ταυτόχρονα πολλά αντιγόνα.

Μύθος είναι ότι τα εμβόλια είναι παιχνίδια των φαρμακευτικών εταιρειών.

Αλήθεια είναι ότι οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ στις φαρμακευτικές εταιρείες για τις προσπάθειες, τις έρευνες και τις μελέτες που κάνουν, ώστε να οδηγηθούν στη σταδιακή ανακάλυψη των εμβολίων, να τα παράγουν και να τα εφαρμόσουν στην πράξη.

Αποτέλεσμα της χρήσης των εμβολίων είναι ότι πολλά και σοβαρά λοιμώδη νοσήματα έχουν εξαφανιστεί και ανήκουν πια στην ιστορία της ιατρικής, όπως η ευλογιά, η διφθερίτιδα, η πολυομυελίτιδα, τουλάχιστον στις υγειονομικά αναπτυγμένες χώρες.

Μύθος είναι ότι τα εμβόλια έχουν σοβαρές επιπλοκές στην υγεία του οργανισμού.

Η αλήθεια είναι ότι ήπιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν τα δύο πρώτα εικοσιτετράωρα μετά τον εμβολιασμό, όπως για παράδειγμα, πυρετός, ερυθρότητα και πόνος στο σημείο του εμβολιασμού.

Επίσης, μπορεί να εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση στα συστατικά του εμβολίου (υψηλός πυρετός με σπασμούς ή νόσος από το εμβόλιο), ωστόσο οι αντιδράσεις αυτές αναστρέψιμες και εμφανίζονται σπάνια.

Πρόκειται για αντιδράσεις πολύ πιο ελαφριές από εκείνες που παρουσιάζει το παιδί που νοσεί όταν δεν έχει εμβολιαστεί.

Η μεγάλη αλήθεια είναι τα εμβόλια, τα αντιβιοτικά και η αναισθησία είναι οι ποιο μεγάλες ανακαλύψεις της ιατρικής επιστήμης τα τελευταία διακόσια χρόνια.

Πρέπει να είμαστε περήφανοι γι’ αυτές.

Τα εμβόλια σώζουν εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές κάθε χρόνο.

Παιδί και Εμβόλια

Προστατεύουν τους ανθρώπους από σοβαρές θανατηφόρες ασθένειες, καθώς και από τις αναπηρίες που θα προκαλούσαν οι ασθένειες αυτές, αν οι ασθενείς είχαν καταφέρει να επιζήσουν.

Το Βιβλιάριο Υγείας του Παιδιού

Οι πρώτες σελίδες του βιβλιάριου του παιδιού συμπληρώθηκαν στο μαιευτήριο και από τότε ακολουθεί το παιδί σας σε όλα του τα βήματα.

Στο βιβλιάριο υγείας υπάρχουν ειδικές σελίδες για τους εμβολιασμούς που πραγματοποιούνται οι οποίες θα πρέπει να συμπληρώνονται προσεκτικά από τον παιδίατρο.

Μετά από κάθε εμβολιασμό θα πρέπει απαραιτήτως να αναγράφονται:

• Η εμπορική ονομασία του εμβολίου,

• Η ημερομηνία διεξαγωγής του,

• Το σημείο χορήγησης της ένεσης στο παιδί,

• Ο αριθμός παρτίδας του εμβολίου και

• Η ημερομηνία λήξης του εμβολίου.

Μπορεί όλα αυτά να σας φαίνονται κάπως υπερβολικά σαν πληροφορίες, ο γιατρός σας όμως γνωρίζει πολύ καλά γιατί πρέπει να καταγράφει όλα αυτά τα στοιχεία.

Συμβαίνει καμιά φορά να υπάρξουν απώτερες παρενέργειες που έχουν άμεση σχέση με το εμβόλιο.

Μπορεί επίσης να υπάρξουν αναθεωρήσεις για συγκεκριμένα εμβόλια ως προς την αποτελεσματικότητά τους, οπότε να χρειαστούν επαναληπτικές δόσεις.

Σε κάθε περίπτωση ο γιατρός θα πρέπει να γνωρίζει τα πλήρη στοιχεία του εμβολίου για να μπορέσει, σε περίπτωση που χρειαστεί, να καθορίσει τις σωστές ενέργειες για το κάθε παιδί.

Μαρία Φιλάνθη Βαρβουτσή - Κωνσταντινίδη, Παιδίατρος - Ογκολόγος

Με την περιήγησή σας στο y-o.gr αποδέχεστε την χρήση cookies.